Grand Mercure Hanoi - Upscale hotels & resorts

Hoàng thành Thăng Long là một trong những di tích lịch sử quan trọng và giàu giá trị lịch sử bậc nhất của Việt Nam. Nơi đây lưu giữ những dấu ấn lịch sử Thăng Long – Hà Nội qua nhiều triều đại như Lý, Trần, Lê, Nguyễn suốt hơn 13 thế kỷ. Quần thể di sản này không chỉ phản ánh quá trình hình thành và phát triển của các triều đại và kinh đô xưa, mà còn là minh chứng sống động cho chiều sâu văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2010, Hoàng thành Thăng Long ngày nay là điểm đến không thể bỏ lỡ để khám phá lịch sử, kiến trúc và bản sắc của Thủ đô nghìn năm văn hiến. Trong bài viết này, Grand Mercure Hanoi sẽ cùng bạn tìm hiểu về lịch sử hình thành và những giá trị nổi bật của Hoàng thành Thăng Long để hành trình khám phá Hà Nội thêm trọn vẹn.

Lịch sử hình thành

Ảnh: wikipedia

Thời Nhà Lý – Khởi đầu của Hoàng thành Thăng Long

Năm 1010, vua Lý Thái Tổ ban Chiếu dời đô, quyết định chuyển kinh đô từ Hoa Lư ra Đại La và đổi tên thành Thăng Long, mở ra một giai đoạn phát triển rực rỡ trong lịch sử dân tộc. Theo nhà vua, Đại La là một vùng đất hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi về địa thế, giao thông cũng như phong thủy và xứng đáng trở thành trung tâm chính trị của quốc gia. Trong Chiếu dời đô, vua Lý Thái Tổ đã viết:

“Thành Đại La, đô cũ của Cao Vương (tức Cao Biền), ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa Nam Bắc Đông Tây, tiện nghi núi sông sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp nước Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ hội quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời.”

Sau khi dời đô, Vua Lý Thái tổ cùng triều đình đã cho xây dựng những công trình đầu tiên của Hoàng Thành, biến nơi đây thành trung tâm chính trị và hoàng cung. Hoàng thành Thăng Long ban đầu được xây dựng theo mô hình Tam trùng thành quách gồm ba lớp thành: vòng ngoài là La Thành hay Kinh Thành, bảo vệ khu dân cư và kinh đô, vòng giữa là Hoàng Thành, nơi đặt các cơ quan triều chính, và trong cùng là Tử Cấm Thành hay Long Phượng Thành, không gian riêng dành cho nhà vua và hoàng tộc. Quy hoạch này không chỉ thể hiện tư duy kiến trúc và quản sự của thời nhà Lý mà còn đặt nền móng cho sự phát triển của Hoàng Thành trong suốt nhiều thế kỷ sau.

Nhà Trần – Lê – Nguyễn

Bước sang các triều đại nhà Trần, Lê và Nguyễn, Hoàng thành Thăng Long tiếp tục được mở rộng, tu bổ và hoàn thiện, giữ vai trò là một trung tâm hành chính, quân sự và văn hóa của đất nước. Trải qua mỗi triều đại, nhiều công trình được xây dựng mới hoặc cải tạo, từ các cung điện, điện thiết triều đến đền miếu và những hạng mục phục vụ đời sống hoàng cung. 

Sau khi đánh bại giặc Minh và lập nên triều đại Hậu Lê vào năm 1428, vua Lê Thái Tổ vẫn đóng đô ở Thăng Long, đồng thời đổi tên thành Đông Kinh. Nhà vua cho tiến hành trùng tu và sửa chữa lại Hoàng Thành sau những tàn phá của cuộc chiến tranh chống quân Minh để lại. Trong thời đại này, kinh thành luôn được xây đắp mở rộng thêm ra và xây dựng thêm nhiều cung điện nguy nga, tráng lệ, phản ánh sự hưng thịnh của quốc gia và để lại nhiều dấu ấn kiến trúc còn được lưu giữ đến ngày nay.

Thời hiện đại

Trải qua nhiều biến động lịch sử, Hoàng thành Thăng Long vẫn giữ được những dấu ấn quan trọng của kinh đô xưa, đồng thời trở thành chứng nhân cho nhiều sự kiện của Việt Nam trong thời kỳ hiện đại. Sau khi hòa bình lập lại, công tác bảo tồn và nghiên cứu di sản được chú trọng hơn, đặc biệt là các cuộc khai quật khảo cổ có quy mô lớn tại 18 Hoàng Diệu vào năm 2002. Hàng triệu hiện vật cũ cùng hệ thống nền móng cung điện, giếng nước, đường thoát nước và nhiều di tích kiến trúc thuộc các triều đại cũ đã được phát hiện, cung cấp những bằng chứng quý giá về quá trình hình thành và phát triển liên tục của Hoàng thành trong suốt một thiên niên kỷ.

Nhờ những giá trị nổi bật về lịch sử, khảo cổ và văn hóa, Hoàng thành Thăng Long đã được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2010. Cho đến ngày nay, Hoàng thành Thăng Long không chỉ là một trong những di tích lịch sử quan trọng nhất của Việt Nam mà còn là điểm thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước, mang đến cơ hội khám phá chiều sâu lịch sử và bản sắc văn hóa của Thủ đô.

Kiến trúc và giá trị văn hóa

Vậy, điều gì khiến Hoàng thành Thăng Long trở thành Di sản Văn hóa Thế giới và là một nơi đáng để ghé thăm? 

Trải qua nhiều thế kỷ lịch sử, Hoàng thành Thăng Long là nơi giao thoa, quy tụ của những nét kiến trúc đặc trưng qua từng triều đại thời Lý, Trần, Lê và Nguyễn. Cho dù nhiều công trình không còn nguyên vẹn, nhưng những gì còn sót lại như Đoan môn, cấu trúc bậc thang hình rồng hay cổng thành vẫn phản ánh rõ những nét văn hóa đặc sắc của thời đại phong kiến cũng như tài năng của những vị vua với tư duy kiến trúc. Sự kế thừa và phát triển liên tục qua nhiều thời kỳ đã tạo nên một quần thể kiến trúc mang giá trị lịch sử và nghệ thuật sâu sắc.

Một trong những giá trị nổi bật của Hoàng thành Thăng Long là tầng văn hóa và khảo cổ được hình thành liên tục qua nhiều thế kỷ. Cuộc khai quật tại khu di tích 18 Hoàng Diệu đã phát hiện hàng triệu hiện vật cổ, cùng nền móng cung điện, hệ thống thoát nước, giếng nước, gạch ngói của nhiều triều đại cũ. Chính sự liên tục hiếm có này đã giúp Hoàng thành Thăng Long được UNESCO ghi nhận Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2010, trở thành một trong những di sản có giá trị đặc biệt của Việt Nam.

Những điểm tham quan nổi bật

Đoan Môn

Ảnh: Hoàng thành Thăng Long

Đoan môn là cổng chính dẫn vào khu Cấm Thành, nơi từng chỉ dành riêng cho nhà vua và hoàng gia trong các triều đại phong kiến. Được xây dựng từ thời Lê Sơ và trải qua nhiều lần trùng tu, đây là một trong những công trình còn được bảo tồn tương đối nguyên vẹn của Hoàng thành Thăng Long. Với kiến trúc đặc biệt và giá trị lâu đời, Đoan Môn không chỉ là biểu tượng của quần thể di sản mà còn là điểm dừng chân đầu tiên giúp du khách cảm nhận được sự uy nghiêm của kinh đô Thăng Long xưa. Đoan môn được xây dựng theo lối tường thành cổ với 5 cổng thành được dựng cuốn vòm đối xứng qua “Trục Thần Đạo” hay “Trục Chính Tâm” của Hoàng thành. Cửa giữa lớn nhất dành riêng cho vua, cao 4 mét. Hai bên có 4 cửa nhỏ hơn, dành cho các quan, hoàng thân quốc thích ra vào mỗi khi có lệnh hoặc các nghi lễ lớn tại điện Kính Thiên.

Cột cờ Hà Nội

Ảnh: Traveloka

Cột cờ Hà Nội là một trong những công trình tiêu biểu và được bảo tồn gần như nguyên vẹn của quần thể Hoàng thành Thăng Long. Được xây dựng vào năm 1812 dưới triều Nguyễn, công trình từng là đài quan sát quân sự quan trọng và ngày nay trở thành một trong những biểu tượng của Thủ đô Hà Nội. Với kiến trúc vững chãi cùng lá cờ đỏ sao vàng trên đỉnh tháp, cột cờ Hà Nội không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn là điểm tham quan, chụp ảnh được nhiều du khách yêu thích khi khám phá khu di sản.

Điện kính thiên

Ảnh: VinWonders

Điện Kính Thiên được xem là trung tâm của Hoàng thành Thăng Long và là công trình quan trọng bậc nhất trong quần thể di sản. Được xây dựng dưới thời Lê Sơ trên nền các cung điện của thời Lý và Trần, nơi đây từng là địa điểm thiết triều, tiếp đón sứ thần và tổ chức nghi lễ quan trọng của triều đình. Dù phần lớn kiến trúc không còn nguyên vẹn, nền điện cùng đôi rồng đá chạm khắc từ thế kỷ XV vẫn được bảo tồn, trở thành biểu tượng của Hoàng thành và là điểm dừng chân không thể bỏ qua đối với du khách yêu thích lịch sử.

Nhà cách mạng D67

Ảnh: Hoàng thành Thăng Long

Nhà D67, hay tên đầy đủ là Phòng họp của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, là một công trình đặc biệt nằm trong khuôn viên Hoàng thành Thăng Long, gắn liền với lịch sử Việt Nam thời hiện đại. Được xây dựng vào năm 1967, nơi đây từng là Tổng hành dinh của Quân đội Nhân dân Việt Nam, nơi diễn ra nhiều cuộc họp quan trọng của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ngày nay, phòng họp, phòng làm việc và hầm chỉ huy vẫn được bảo tồn gần như nguyên trạng, mang đến cho du khách cái nhìn chân thực về một giai đoạn lịch sử quan trọng của đất nước.

Khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu

Ảnh: Ditich365

Khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu là một trong những địa điểm có giá trị khảo cổ học quan trọng nhất của Việt Nam và là minh chứng rõ nét cho lịch sử hơn một thiên niên kỷ của kinh đô Thăng Long. Qua các đợt khai quật, hàng triệu hiện vật cùng nền móng cung điện, giếng nước, hệ thống thoát nước và nhiều dấu tích kiến trúc thuộc các triều đại Lý, Trần, Lê đã được phát hiện. Những phát hiện này không chỉ giúp tái hiện diện mạo của Hoàng thành qua từng thời kỳ mà còn là cơ sở quan trọng để Hoàng thành Thăng Long được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2010. Ngày nay, khu khảo cổ là điểm tham quan không thể bỏ qua đối với những du khách yêu thích lịch sử và mong muốn khám phá chiều sâu văn hóa của Thăng Long – Hà Nội.

Thông tin và kinh nghiệm tham quan

Giờ mở cửa: 8:00 – 17:00 từ thứ Ba đến Chủ Nhật

Giá vé: 100 000 VND/người lớn; 50 000 VND/ người cho học sinh, sinh viên, người cao tuổi; miễn phí với trẻ em dưới 16 tuổi

Để có trải nghiệm trọn vẹn, Grand Mercure Hanoi gợi ý du khách nên dành khoảng 2 – 3 giờ để khám phá toàn bộ khu di tích và lựa chọn tham quan vào buổi sáng hoặc cuối buổi chiều, khi thời tiết mát mẻ và thuận lợi hơn cho việc đi bộ cũng như chụp ảnh.

Với những giá trị lịch sử, kiến trúc và khảo cổ đặc sắc, Hoàng thành Thăng Long không chỉ là một di tích lịch sử mà còn là “bảo tàng sống” lưu giữ hơn một nghìn năm văn hiến của dân tộc. Mỗi công trình trong quần thể di sản đều mang một câu chuyện riêng, góp phần tạo nên sức hút đặc biệt đối với du khách khi đến với Hà Nội.